Bir Operasyona Hazırlanırken: Kontrol Listemiz

08 Ocak 2026
Bir Operasyona Hazırlanırken: Kontrol Listemiz

Afet anlarında hata payı düşüktür. Bu nedenle sahada yapılan her doğru hamlenin arkasında, önceden sorulmuş doğru sorular vardır. GEAK’ta operasyonel hazırlık, “hazır mıyız?” sorusuyla değil; “neyi, ne zaman, nasıl kontrol ettik?” sorusuyla başlar. Kontrol listeleri, yalnızca yapılacaklar dizisi değildir.

 

 

Neden Kontrol Listesi?

 

Yoğun stres, zaman baskısı ve belirsizlik altında insan zihni ayrıntıları atlamaya meyillidir. Kontrol listeleri bu noktada devreye girer ve hazırlığı kişisel hafızadan çıkarıp kurumsal sisteme taşır. İyi hazırlanmış bir kontrol listesi;

 

  • belirsizliği azaltır,

  • tekrar eden hataları önler,

  • ekipler arası uyumu artırır,

  • karar alma sürecini hızlandırır.

 

 

GEAK’ta Kontrol Listeleri Nasıl Ele Alınır?

 

GEAK’ta kontrol listeleri, sahada yaşanmış deneyimlerin sonucunda oluşturulur. Her tatbikat ve her operasyon sonrası listeler gözden geçirilir, güncellenir ve geliştirilir. Bu listeler genellikle şu başlıkları kapsar:

 

  • Ekip Hazırlığı:

    Görev dağılımları, liderlik yapısı, iletişim sorumluları.

  • Ekipman ve Lojistik:

    Gerekli ekipmanların tamlığı, erişilebilirliği, yedek planlar.

  • İletişim ve Koordinasyon:

    Haberleşme araçları, alternatif iletişim kanalları, kriz senaryoları.

  • Güvenlik ve Risk Yönetimi:

    Kişisel koruyucu ekipmanlar, saha riskleri, tahliye planları.

  • Operasyonel Senaryo:

    Müdahale adımları, öncelikler, sınırlar ve yetkiler.

 

 

Kontrol Etmek Güvensizlik Değil, Sorumluluktur

 

Kontrol listeleri bazen gereksiz ayrıntı olarak görülebilir. Oysa sahada en büyük risk, “zaten biliyoruz” varsayımıdır. GEAK’ta kontrol etmek, güvensizlik değil; sorumluluk alma biçimidir. Çünkü insan hayatının söz konusu olduğu bir alanda, hiçbir ayrıntı önemsiz değildir.

 

 

Sahadaki Karşılığı

 

Doğru kullanılan kontrol listeleri sayesinde;

 

  • ekipler sahaya daha sakin çıkar,

  • müdahale sırasında kararsızlık azalır,

  • iletişim kopuklukları minimuma iner,

  • ekip güvenliği artar.

 

Bu yapı, afet anında hızlı ama kontrolsüz değil; hızlı ve bilinçli müdahaleyi mümkün kılar. Hazırlık, yalnızca deneyime güvenmek değildir. Hazırlık, deneyimi sistemle güvence altına almaktır.