Hazırlık, çoğu zaman görünmez. Manşet olmaz, alkış almaz, fotoğraf vermez. Ama afet anında ortaya çıkan her doğru müdahalenin arkasında, sessiz bir hazırlık süreci vardır. Sahada dikkat çeken şey genellikle hareketin kendisidir. Oysa asıl belirleyici olan, o hareketten çok önce yapılanlardır. Eğitimler, planlamalar, tatbikatlar, tekrarlar… Bunların hiçbiri acil durum anında yeniden düşünülmez. Çünkü doğru hazırlık, düşünmeyi değil, uygulamayı mümkün kılar.
Hazırlık Neden Sessizdir?
Hazırlık süreci;
-
masa başında yapılan planlamaları,
-
defalarca tekrar edilen eğitimleri,
-
eksiklerin fark edilip giderildiği değerlendirmeleri
içerir. Bu süreçler dışarıdan bakıldığında sıradan, hatta önemsiz görünebilir. Ancak sahada ortaya çıkan düzen, hız ve güvenlik; bu sessiz çalışmaların doğrudan sonucudur. Hazırlık gürültü yapmaz.Ama yokluğu, sahada çok ses çıkarır.
Afet Anında Gürültü Nereden Gelir?
Afet anında yaşanan kaosun büyük bölümü;
-
plansızlıktan,
-
rol belirsizliğinden,
-
iletişim kopukluklarından
-
ve eksik hazırlıktan kaynaklanır.
Bu durum yalnızca müdahalenin hızını değil, ekiplerin güvenliğini ve alınan kararların doğruluğunu da etkiler. Oysa iyi hazırlanmış ekiplerde sahada bağıran sesler değil, işleyen sistemler vardır.
Sahada Öğrendiğimiz Bir Gerçek
GEAK’ın sahadaki deneyimi şunu net biçimde göstermiştir: Hazırlık ne kadar güçlü ise, müdahale o kadar sakin olur. Sessizlik burada bir eksiklik değil; bir göstergedir. Planın çalıştığını, rollerin net olduğunu ve herkesin ne yapacağını bildiğini gösterir.
Hazırlık Bir Kültürdür
Hazırlık, bir belge ya da bir liste değildir. Bir kültürdür.
Bu kültür;
-
eğitimle başlar,
-
tatbikatlarla pekişir,
-
sahada sınanır
-
ve değerlendirmelerle gelişir.
Afet anında ortaya çıkan sonuçlar ise bu kültürün doğal yansımasıdır.