Afet sahasında koordinasyon, herkesin konuşmasıyla değil; doğru kişilerin, doğru zamanda ve doğru içerikle iletişim kurmasıyla sağlanır. AFAD ve INSARAG yaklaşımlarında koordinasyon, liderlik yapısı üzerine inşa edilen sistematik bir süreçtir.
Temel İlke: Tek Komuta – Net İletişim
INSARAG standartlarına göre afet sahasında:
-
Tek komuta yapısı esastır.
-
Tüm ekipler, belirlenmiş liderlik hattı üzerinden iletişim kurar.
-
Bilgi akışı yatay değil, kontrollü ve hiyerarşik ilerler.
Bu yapı, bilgi kirliliğini ve çelişkili talimatları önler.
Sahada İletişimin 4 Temel Kuralı
1. Kısa ve Net Mesaj
İletişim, sahada zaman kazandırmalıdır. Uzun açıklamalar değil; net, ölçülebilir ve eyleme dönük mesajlar kullanılmalıdır.
2. Doğru Kanal
AFAD koordinasyon sistemlerinde iletişim kanalları önceden belirlenir. Her bilginin her kanaldan paylaşılması yerine, bilgi türüne göre uygun kanal kullanılır.
3. Geri Bildirim (Feedback)
Verilen her talimatın alındığı ve anlaşıldığı teyit edilmelidir. INSARAG’da bu, operasyonel güvenliğin temel şartıdır.
4. Gereksiz Konuşmadan Kaçınma
Sahada iletişim, konuşmak için değil; hareket üretmek için vardır.
Ne Yapılmalı?
-
Operasyon öncesi iletişim hiyerarşisi netleştirilmeli
-
Lider ve alt ekip sorumluları belirlenmeli
-
Tatbikatlarda iletişim kuralları özellikle test edilmelidir
Koordinasyon, afet anında kurulan bir refleks değil; afet öncesinde inşa edilen bir disiplindir.