Tatbikatlar, afetlere hazırlığın vazgeçilmez bir parçasıdır. Ancak her tatbikat, hazırlık anlamına gelmez. Sahada en sık karşılaşılan risklerden biri; gerçeği yansıtmayan, yapay senaryolarla yapılan tatbikatların ekiplerde yanlış bir güven duygusu oluşturmasıdır. Afet sahası, senaryoya uymaz. Zamanı, zemini, hava koşullarını ve insan davranışlarını önceden planlamak mümkün değildir.
Yapay senaryoların en büyük sorunu, belirsizliği ortadan kaldırmasıdır. Oysa gerçek afetlerde belirsizlik, sürecin doğal bir parçasıdır. Tatbikatlarda her şeyin önceden bilindiği, görevlerin sürpriz barındırmadığı ve risklerin kontrollü tutulduğu durumlar; sahada karşılaşılan karmaşık koşulları yansıtmaz.
GEAK’ta tatbikat senaryoları, bilinçli olarak zorlayıcı kurgulanır. Ekiplerin konfor alanının dışına çıkması hedeflenir. İletişim aksaklıkları, zaman baskısı, ekipman sınırlılıkları ve görev değişimleri senaryoya dâhil edilir. Çünkü gerçek riskler, bu koşullar altında ortaya çıkar.
Tatbikat sırasında yapılan hatalar, başarısızlık olarak görülmez. Aksine bu hatalar, operasyonel gelişimin temel verisidir. Tatbikat sonrası yapılan değerlendirmelerle; ekiplerin karar alma süreçleri, koordinasyon becerileri ve stres yönetimi analiz edilir. Bu analizler, bir sonraki eğitim ve operasyon planlamasının doğrudan girdisini oluşturur.
Yapay senaryoların sunduğu rahatlık, sahada ciddi sonuçlar doğurabilir. Gerçek risklerle yüzleşmemiş ekipler, afet anında kendi sınırlarını ilk kez o anda keşfeder. Bu durum, yalnızca operasyonun değil, ekip güvenliğinin de riske girmesi anlamına gelir.
Hazırlık; her şeyin yolunda gittiği senaryolarda değil, her şeyin zorlaştığı anlarda ölçülür. Bu nedenle doğru tatbikat, ekipleri yormaktan değil; sahaya hazırlamaktan sorumludur.