GEAK Çocuk Hakları Merkezi olarak, yaklaşık on yıldır çocuk işçiliğiyle mücadele alanında saha temelli çalışmalar yürütüyoruz. Bu çalışmalar kapsamında, Şanlıurfa Siverek’ten Ankara Bala’ya uzanan mevsimlik tarım işçiliği sürecinde çocukların yaşadığı gerçek hikâyeleri yerinde dinledik ve kayıt altına aldık.
Soğan tarlalarında çalışan çocuklarla yapılan görüşmelerde hayallerini, umutlarını, karşılaştıkları zorlukları ve çoğu zaman görünmeyen emeklerini doğrudan sahadan belgeledik. Bu saha çalışmaları, çocuk işçiliğinin yalnızca sayısal verilerden ibaret olmadığını; her çocuğun ayrı bir yaşam hikâyesi, ayrı bir ihtiyaç ve ayrı bir hak mücadelesi olduğunu açık biçimde ortaya koydu. Elde edilen bu gerçek anlatımlar, “Bu İş Çocuk Oyuncağı Değil” başlığıyla hazırlanan kısa film çalışmasına dönüştürüldü. Film; çocuk işçiliğine dikkat çekmeyi, toplumsal farkındalığı artırmayı ve çocukların sesini daha geniş kitlelere ulaştırmayı amaçlamaktadır.
Bu çalışma kapsamında;
-
Çocuk işçiliğinin sahadaki görünmeyen boyutları görünür kılınmış,
-
Çocukların eğitim, oyun ve korunma gibi temel haklara erişim ihtiyacı vurgulanmış,
-
Kamuoyunda duyarlılık ve toplumsal sorumluluk bilincinin güçlendirilmesi hedeflenmiştir.
Bu program, çocukların yalnızca mağduriyetlerini anlatmak için değil; haklarını bilen, sesini duyurabilen ve korunması gereken bireyler olarak görünür olmalarını sağlamak amacıyla yürütülmektedir.
10 Yıllık Mücadele, Somut Etkiler
GEAK olarak bu alandaki çalışmalarımıza başladığımızda temel hedefimiz çocuk işçiliğinin önlenmesi, çocukların eğitim ve oyun haklarının korunması ve ailelerin desteklenmesiydi. Sahada yürütülen uzun soluklu çalışmalar, yerel iş birlikleri ve farkındalık faaliyetleri sayesinde, 2015–2025 yılları arasında çalışma yürüttüğümüz bölgelerde çocuk işçiliğinde anlamlı bir azalma gözlemlenmiştir. Bu süreçte;
-
Çok sayıda çocuğun eğitim sürecine yeniden dâhil edilmesi desteklenmiş,
-
Ailelere sosyal ve yönlendirici destekler sağlanmış,
-
İşverenler ve yerel paydaşlar nezdinde sorumluluk bilinci güçlendirilmiştir.
Türkiye genelinde çocuk işçiliği hâlen önemli bir toplumsal sorun olmaya devam etmektedir. Ancak sahadaki deneyimlerimiz göstermektedir ki; doğru yöntemler, kararlı çalışmalar ve ortak hareket edildiğinde değişim mümkündür.
