Enkazda arama ve kurtarma faaliyetleri, yüksek risk barındıran ortamlarda yürütülür. Bu nedenle kişisel güvenlik, yalnızca bireysel bir tercih değil; ekip güvenliği ve operasyonun sürdürülebilirliği açısından zorunlu bir sorumluluktur. Kendi güvenliğini sağlayamayan bir arama kurtarmacı, ne ekibine ne de afetzedeye güvenli şekilde katkı sunabilir.
Kişisel güvenlik; görev öncesinden görev sonrasına kadar devam eden, sürekli farkındalık ve disiplin gerektiren bir süreçtir.
Kişisel Güvenlik Nedir?
Kişisel güvenlik; arama kurtarmacının, görev sırasında karşılaşabileceği fiziksel, çevresel ve operasyonel risklere karşı kendini korumasını ifade eder. Bu koruma yalnızca ekipmanla değil; doğru davranış, doğru karar ve ekip disiplinine uyumla sağlanır.
Kişisel güvenlik anlayışı, “önce ben” değil; “önce güvenlik” yaklaşımına dayanır.
Görev Öncesi Kişisel Güvenlik Hazırlığı
Kişisel güvenlik, enkaza girildiğinde değil; görev öncesi hazırlıkla başlar. Göreve çıkmadan önce yapılan hazırlıklar, sahadaki riskleri önemli ölçüde azaltır.
Bu aşamada arama kurtarmacı:
-
Kişisel koruyucu donanımını eksiksiz kontrol eder,
-
Fiziksel ve zihinsel durumunu değerlendirir,
-
Görev tanımını ve sınırlarını netleştirir,
-
Ekipman ve kişisel ihtiyaçlarını gözden geçirir.
Hazırlıksız çıkılan her görev, öngörülemeyen riskleri beraberinde getirir.
Enkaz Ortamında Kişisel Güvenlik
Enkaz alanı, sürekli değişen ve kontrol edilmesi zor bir ortamdır. Bu nedenle kişisel güvenlik, görev süresince aktif olarak korunmalıdır.
Enkazda kişisel güvenliği etkileyen başlıca unsurlar:
-
Yapısal dengesizlikler ve ani hareketler
-
Askıda veya düşme riski bulunan enkaz parçaları
-
Toz, duman ve zehirli gazlar
-
Gürültü ve sınırlı görüş alanı
Bu ortamda arama kurtarmacı, bulunduğu alanı sürekli gözlemlemeli ve riskleri ekip liderine bildirmelidir.
Buddy (Eşli Çalışma) Sistemi
Kişisel güvenliğin temel uygulamalarından biri buddy sistemidir. Arama kurtarmacıların sahada tek başına hareket etmesi kabul edilmez. Her arama kurtarmacı, belirlenen eş ile birlikte çalışır ve birbirinin güvenliğinden sorumludur.
Buddy sistemi sayesinde:
-
Ani riskler daha hızlı fark edilir,
-
Olası kazalara anında müdahale edilir,
-
İletişim ve kontrol sürekliliği sağlanır.
Eşinden kopan bir arama kurtarmacı, hem kendisi hem de ekip için risk oluşturur.
Kişisel Koruyucu Donanım Kullanımı
Kişisel güvenliğin en temel unsurlarından biri, kişisel koruyucu donanımın doğru ve sürekli kullanımıdır. KKD, yalnızca taşınan değil; doğru şekilde kullanılan ekipmandır.
Kişisel koruyucu donanım:
-
Görev türüne uygun olmalı,
-
Hasarsız ve çalışır durumda bulunmalı,
-
Görev süresince çıkarılmamalıdır.
KKD’nin ihmal edilmesi, en sık karşılaşılan güvenlik ihlallerinden biridir.
Davranışsal Güvenlik
Kişisel güvenlik yalnızca fiziksel önlemlerle sağlanmaz. Arama kurtarmacının sahadaki davranışları, güvenliğin en belirleyici unsurlarından biridir.
Bu kapsamda:
-
Yetki dışı hareket edilmez,
-
Emir–komuta zinciri ihlal edilmez,
-
Riskli alanlarda gereksiz zaman geçirilmez,
-
Yorgunluk ve dikkat dağınıklığı gizlenmez.
Profesyonel gönüllülük, riskleri görmezden gelmek değil; doğru şekilde yönetmektir.
Görev Sonrası Kişisel Güvenlik
Kişisel güvenlik, görev tamamlandığında sona ermez. Görev sonrası süreç, hem fiziksel hem de zihinsel güvenlik açısından önemlidir.
Bu aşamada:
-
Kişisel ekipman kontrol edilir,
-
Olası yaralanmalar değerlendirilir,
-
Fiziksel ve psikolojik yorgunluk göz önünde bulundurulur,
-
Geri bildirim ve değerlendirme sürecine katılım sağlanır.
Bu süreç, bir sonraki göreve güvenli şekilde hazırlanmanın parçasıdır.